ماده ۱ : به منظور اجرا و تعمیم و گسترش انواع بیمه های اجتماعی و استقرار نظام هماهنگ و متناسب با برناه های تامین اجتماعی ، همچنین تمرکز وجوه و درآمدهای موضوع قانون تامین اجتماعی و سرمایه گذاری و بهره برداری از محل وجوه و ذخایر، سازمان مسقلی به نام سازمان تامین اجتماعی وابسته به وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی که در این قانون سازمان نامیده می شود تشکیل می گردد. سازمان دارای شخصیت حقوقی و استقلال مالی و اداری است و امور آن منحصرا طبق اساسنامه ای که به تصویب هیأت وزیران می رسد اداره خواهد شد.

تبصره ۱ : صندوق تامین اجتماعی موضوع ماده ۱۰ قانون تشکیل وزارت بهداری و بهزیستتی، مصوب تیرماه ۱۳۵۵، در سازمان ادغام و کلیه وظایف و دارایی و مطالبات و دیون و تعهدات صندق مذکور به سازمان منتقل می شود.

تبصره ۲ : ‌کلیه واحد های اجرایی تامین اجتماعی، سازمان های منظقه ای بهداری و بهزیستی استانها، موضوع ماده ۶ قانون تشکیل وزارت بهداری و بهزیستی مصوب تیرماه ۱۳۵۵ از سازمانهای مذکور منتزع و با کلیه وظایف و دارایی و طالبات و دیون و تعهدات به سازمان منتقل می شود.

تبصره ۳ : کلیه کارکنان سازمان تامین اجتماعی سابق که در اجرای ماده ۶ قانون تشکیل وزارت بهداری و بهزیستی به سازمانهای منطقه ای بهداری و بهزیستی استانها منتقل شده اند و همچنین کارمندانی که توسط سازمانهای مذکور به منظور انجام وظایف مربوط به تامین اجتماعی در نواحی بهداری و بهزیستی طبق آیین نامه استخدامی بیمه های اجتماعی استخدام شده و عملا در کار تامین اجتماعی اشتغال دارند و کلیه حقوق و مزایای خود را از محل اعتبارات پرسنلی و اداری تامین اجتماعی دریافت می دارند به سازمان منتقل می شوند.

ماده ۲- تعاریف

۱- بیمه شده: شخصی است که راسا مشمول مقررات تامین اجتماعی بوده و با پرداخت مبالغی به عنوان حق بیمه حق استفاده از مزایای مقرر در این قانون را دارد

۲- خانواده بیمه شده: شخص یا اشخاصی هستند که به تبع بیمه شده از مزایای موضوع این قانون استفاده می کنند.

۳- کارگاه: محلی است که بیمه شده به دستور کارفرما یا نماینده ی او در آن جا کار می کند.

۴- کارفرما: شخص حقیقی یا حقوقی است که بیمه شده یه دستور یا به حساب او کار می کند.کلیه کسانی که به عنوان مدیر یا مسئولعهده دار اداره ی کارگاه هستندنماینده ی کارفرما محسوب می شوندو و کارفرما مسئول انجام کلیه تعهداتی است که نمایندگان مزبور در قبات بیمه شده به عهده می گیرند.

۵- مزد یا حقوق یا کارمزد: در این قانون شامل هرگونه وجوه و مزایای نقدی و یا غیر نقدی مستمر است که در مقابل کار به بیمه شده داده می شود.

۶- حق بیمه: عبارت از وجوهی است که به حکم این قانون و برای استفاده از مزایای موضوع آن به سازمان پرداخت می گردد.

۷- بیماری: وضع غیر عادی جسمی یا روحی است که انجام خدمات درمانی را ایجاب می کند یا موجب عدم توانایی موقت اشتغال به کار می شود یا اینکه موجب هر دو در آن واحد می گردد.

۸- حادثه: از لحاظ این قانون اتفاقی است پیش بینی نشده که تحت تاثیر عامل یا عوامل خارجی در اثر عمل یا اتفاق ناگهانی رخ می دهد و موجب صدماتی بر جسم یا روان بیمه شده می گردد.

۹- غرامت دستمزد: به وجوهی اطلاق می شود که در ایام بارداری ، بیماری و عدم توانایی موقت اشتغال به کار وعدم دریافت مزد یا حقوق به حکم این قانون به جای مزد یا حقوق به بیمه شده پرداخت می شود.

۱۰- وسایل کمک پزشکی (پروتز و ارتز) وسایلی هستند که به منظور اعاده سلامت یا برای جبران نقص جسمانی یا تقویت یکی از حواس به کار می روند.

۱۱- کمک ازدواج: مبلغی است که طبق شرایط خاصی برای جبران هزینه های ناشی از ازدواج به بیمه شده پرداخت می گردد.

۱۲- کمک عائله مندی: مبلغی است که طبق شرایط خاص در مقابل عائله مندی توسط کارفرما به بیمه شده پرداخت می شود.

۱۳- از کار افتادگی: کلی عبارت است از کاهش قدرت کار بیمه شده یه نحوی که نتواند با اشتغال به کار سابق یا کار دیگری بیش از یک سوم از درامد قبلی خود را به دست اورد.

۱۴- از کار افتادگی: جزئی عبارت است از کاهش قدرت کار بیمه شده یه نحوی که با اشتغال به کار سابق یا کار دیگر فقط قسمتی از درامد خود را به دست آورد.

۱۵- بازنشستگی: عبارت است از عدم اشتغال بیمه شده به کار به سبب رسیدن به سن بازنشستگی مقرر در این قانون.

۱۶- مستمری: عبارت است ار وجهی که طبق شرایط مقرر در این قتنون به منظور جبران قطع تمام یا قسمتی از درآمد به بیمه شده و در صورت فوت او برای تامین معیشت بازماندگان وی به آنان پرداخت می شود.

۱۷- غرامت مقطوع نقص عضو: مبلغی است که به صورت یکجا برای جبران نقص عضو یا برای جبران درامد تقلیل بیمه شده به شخص او داده می شود.

۱۸- کمک کفن و دفن: مبلغ مقطوعی است که به منظور تامین هزینه های مربوط به کفن و دفن بیمه شده در مواردی که خانواده ی او این امر را به عهده می گیرند پرداخت می گردد.

ماده ی ۳- تامین اجتماعی موضوع این قانون شامل موارد زیر می باشد:
الف- حوادث و بیماری ها.
ب- بارداری.
ج- غرامت دستمزد.
ه- بازنشستگی.
و- مرگ.

تبصره ۱: مشمولین این قانون از کمک های ازدواج و عائله مندی طبق مقررات مربوط برخوردار خواهند شد.

تبصره ۲: ملاک تشخیص سن برای برخورداری از مزایای تامین اجتماعی شناسنامه ای است که در بدو بیمه شدن به سازمان تامین اجتماعی ارائه شده یا می شود و هرگونه تغییراتی که پس از آن در شناسنامه به عمل آید برای سازمان یاد شده معتبر نخواهد بود. افراد تحت تکلف بیمه شده نیز مشمول این حکم خواهند بود.

ماده ۴- مشمولین این قانون عبارتند از :
الف- افرادی که به هر عنوان در مقابل دریافت مزد یا حقوق کار می کنند.
ب- ملغی شده است.
ج- دریافت کنندگان مستمری های بازنشستگی از کار افتادگی و فوت.

تبصره ۱: مستخدمین وزارتخانه ها و موئسسات و شرکت های دولتی و مستخدمین موئسسات وابسته به دولت که طبق قوانین مربوط به نحوی از انحا از موارد مذکور در ماده ۳ این قانون بهره مند می باشند و در سایر مواردی که قوانین خاص برای آنها وجود ندارد طبق آیین نامه ای که به پیشنهاد وزارت رفاه اجتماعی وتایید سازمان امور اداری واستخدامی کشور به تصویب هیات وزیران خواهد رسید تابع مقررات این قانون خواهند بود.

تبصره ۲: مشمولین قانون استخدام نیروهای مسلح و افزارمندان مشمول قانون تعاون و بیمه بازنشستگی افزارمندان ارتش از شمول این قانون خارج بوده و تابع قانون و مقررات خاص خود خواهند بود.

تبصره ۳: ملغی شده است.

تبصره ۴: ملغی گردیده است.

تبصره ۵: در مواردی که کارفرمایان موضوع بند (۴) ماده (۲) قانون تامین اجتماعی مصوب ۳/۴/۱۳۵۴ اشخاص حقیقی باشند و همچنین مدیران اشخاص حقوقی غیر دولتی می توانند با پرداخت حق بیمه سهم بیمه شده و کارفرما به ترتیب مقرر در ماده (۲۸) قانون مذکور قرار می گیرند.

آیین نامه ی اجرایی این تبصره شامل نحوه احتساب سوابق خدمت و پرداخت حق بیمه های معوقه بنابه پیشنهاد وزارت رفاه و تامیین اجتماعی به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.

ماده ۵- بیمه اتباع بیگانه که طبق قوانین و مقررات مربوط در ایران به کار اشتغال دارند تابع مقررات این قانون خواهد بود مگر در موارد زیر:
الف: در صورتی که بین دولت متبوع آنان و دولت جمهوری اسلامی ایران موافقت نامه های دوجانبه یا چندجانبه تامین اجتماعی منعقد شده باشد که در این صورت طبق موافقت نامه عمل خواهد شد.
ب: هرگاه تبعه بیگانه طبق گواهی مقامات متبوع خود در مدت اشتغال در ایران در کشور خود یا کشور دیگر در موارد پیش بینی شده در ماده ۳ این قانون کلا یا بعضا بیمه شده باشند که در این صورت در همان موارد از شمول مقررات این قانون معاف می باشند.

تبصره: حوادث ناشی از کار اتباع کشور های ملحق شده به مقاوله نامه شماره ۹ سازمان بین المللی کار از شمول بند ((ب)) مستثنی می باشد و نرخ و ماخذ حق بیمه طبق آیین نامه ای خواهد بود که توسط سازمان تامیین اجتماعی تهیه و به تایید هیات وزیران خواهد رسید.

ماده ۶: اجرای هر یک از موارد مندرج در ماده ۳ این قانون درباره ی روستاییان و افراد خانواده ی انها به تدریج در مناطق مختلف مملکت و به تناسب توسعه امکانات و مقدورات سازمان به پیشنهاد هیات مدیره و به تصویب شورای عالی سازمان با توجه به ماده ۱۱۷ این قانون خواهد بود.

ماده ۷- افراد شاغل در فعالیت هایی که تا تاریخ تصویب این قانون مشمول بیمه های اجتماعی نشده اند به ترتیب زیر به پیشنهاد هیات مدیره و تصویب وزیر رفاه اجتماعی مشمول مقررات این قانون قرار خواهند گرفت.
الف- موارد مذکور در بند های ( ج د ه و ) ماده ۳ این قانون به تدریج و با توجه به امکانات سازمان اجرا خواهد شد و در این صورت حق بیمه با توجه به ماده ۲۸ این قانون تا خاتمه سال ۱۳۵۴ ۱۹ درصد حقوق یا مزد و از اول سال ۱۳۵۵ معادل ۲۱ درصد حقوق و یا مزد خواهد بود که در سال ۱۳۵۴ کارفرما ۱۳ درصد بیمه شده ۴ درصد دولت ۲ درصد و از سال ۱۳۵۵ کارفرما ۱۴ درصد بیمه شده ۵ درصد و دولت ۲ درصد می پردازند.
ب- موارد مذکور در بند های الف و ب ماده ۳ این قانون به تدریج و در صورتی اجرا خواهد شد که سازمان وسایل و امکانات لازم را برای بیمه شدگان فراهم آورده باشد. الزام کارفرمایان یا افرادی که به موجب این ماده مشمول مقررات این قانون می شوند به تادیه حق بیمه از تاریخی است که بیمه آنها از طریق انتشار آگهی در روزنامه یا کتبا اعلام می شود.

ماده ۸- بیمه افرادی و شاغلین فعالیت هایی که تا تاریخ تصویب این قانون به نحوی از انحا مشمول مقررات قانون بیمه های اجتماعی یا قانون بیمه های اجتماعی روستاییان قرار گرفته اند با توجه به مقررات این قانون ادامه خواهد یافت.

تبصره : شرایط مربوط به ادامه تمام و یا قسمتی از بیمه های مقرر در این قانون برای کسانی که به علتی غیر از علل مندرج در این قانون از ردیف بیمه شدگان خارج شود به موجب آیین نامه مربوط تعیین خواهد گردید و به هر حال پرداخت حق بیمه در این قبیل موارد به عهده بیمه شده خواهد بود.

ماده ۹- انجام تعهدات ناشی از موارد مذکور در بند (الف و ب) ماده سه این قانون به عهده سازمان تامیین اجتماعی می باشد.

ماده ۱۰- از تاریخ اجرای این قانون سازمان بیمه های اجتماعی و سازمان بیم های اجتماعی روستائیان در سازمان تامین اجتماعی ادغام می شود و کلیه وظایف و تعهدات ودیون و مطالبات و بودجه و دارایی و کارکنان آنها با حفظ حقوق و سوابق و مزایای استخدامی خود که تا تاریخ تصویب و اجرای آیین نامه موضوع ماده ۱۳ این قانون معتبر خواهد بود به سازمان منتقل می گردند.

ماده ۱۱- تاسیسات و تجهیزات درمانی سازمان بیمه های اجتماعی که از محل ذخایر سازمان مذکور تامین شده ست با حفظ مالکیت در اختیار سازمان تامین خدمات درمانی قرار می گیرد.

تبصره: کارکنان واحد درمانی مذکور در ای ماده با حفظ حقوق و سوابق و مزایای استخدامی خود به سازمان تامین خدمات درمانی منتقل خواهند شد.